Hükümetin 4 Haziran 2023’te ekonomi yönetimini devralan Mehmet Şimşek, ‘Enflasyonla Mücadele’ programının üçüncü yılını doldururken, yıllık tüketici enflasyonu o dönemde yüzde 38.2 iken, bugün yüzde 32.6 seviyelerinde seyrediyor. Türkiye, G-20 ülkeleri arasında yüksek enflasyon oranlarıyla dikkat çeken ülkelerden biri olarak, Arjantin’in ardından ikinci sırada yer alıyor.
**Revizeler ve Zorlu Hedefler**
Merkez Bankası, yılın ilk iki Enflasyon Raporu’nda tahminlerini yukarı yönlü revize etti. Ancak, kısa sürede açıklanan mayıs verileri, hedeflere ulaşmanın zorluğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre mayıs ayında tüketici fiyatları aylık yüzde 1.71, yıllık ise yüzde 32.6 arttı. Bu artışlarda giyim ve ayakkabı grubu öne çıkarken, ulaşım ve konut da önemli katkılar sağladı. Taze meyve ve sebzelerdeki sınırlı düşüşler, işlenmiş gıda fiyatlarının yüksek seyrini değiştirmedi. Mayıs ayındaki en fazla artış, yüzde 15.65 ile uçak biletlerinde görülürken, en büyük düşüş ise yüzde 22.21 ile taze sebze grubunda kaydedildi. Uzmanlar, bu sınırlı düşüşlerin kira, ulaşım ve temel harcamalardaki artışları telafi etmediğini belirtiyor. Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, “Enflasyon düşmüyor, aksine artıyor. Şimşek, görevde üç yılı doldurdu ama her ay ‘geçici’ demeye devam ediyor,” dedi.
**Dar Gelirlinin Enflasyonu Yükseliyor**
Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre, dar gelirli kesimin enflasyonunun yüzde 41.5’e ulaştığını ifade etti. Cibre, yüzde 26’lık hedef için aylık enflasyonun ortalama yüzde 1.11’e, yüzde 24 hedefi için ise yüzde 0.89’a inmesi gerektiğini belirtti. Ancak bu koşullarda, üst segment talebinin çökmediği ve işsizlik oranının artmadığı sürece bunun gerçekleşmesinin zor olduğunu vurguladı.
**Bağımsız Veri Kaynakları Farklı Sonuçlar Veriyor**
Bağımsız Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG), mayıs ayı tüketici fiyatlarını aylık yüzde 2.16, yıllık ise yüzde 53.13 olarak hesapladı. Bu veriler, resmi rakamların üzerinde kalmayı sürdürüyor. Ayrıca, İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) mayıs ayı verileri de fiyat artışlarının devam ettiğini ortaya koydu. İTO İstanbul Tüketici Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 1.53 artış gösterirken, yıllık bazda bu artış yüzde 36.77 seviyesine ulaştı.
**Ekonomist Görüşleri**
Merkez Bankası’nın eski başkan yardımcısı Prof. Dr. Fatih Özatay, “Eksik program başarısız oldu; enflasyondaki katılık sürüyor. Mayıs ayında enflasyon yüzde 32.6, son 12 ayın ortalaması ise yüzde 32.2,” değerlendirmesinde bulundu. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Direktörü Burcu Aydın, “Düşük büyüme ve yüksek enflasyon dönemi, ilk çeyrekte ekonomi büyümezken, enflasyonun yüzde 31 olmasıyla kendini gösterdi. Yıl genelinde yüksek enflasyon ve düşük büyüme beklentileri sürüyor,” şeklinde yorum yaptı. Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz, “Enflasyon artışına devam ediyor; dezenflasyon süreci yavaşlıyor, yıl sonu revizyonları gerekli olabilir,” dedi. Prof. Dr. Emre Alkin ise “Artık ‘TÜİK ne açıklayacak’ diye bekliyoruz,” ifadeleriyle durumu özetledi.
**Yeni Değişkenler: Jeopolitik Riskler**
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyondaki artışın ‘geçici’ olduğunu ifade ettikten sonra, beklenenden yüksek gelen verilerin ardından jeopolitik gelişmeler ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara dikkat çekti. Şimşek, dış şokların etkilerini azaltmak adına uygulanan politikaları öne çıkararak, jeopolitik risklerin ve enerji fiyatlarındaki oynaklığın enflasyon üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini belirtti. Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan ise mayıs ayı enflasyon verilerine dair eleştirilerde bulunarak, “AKP, enflasyonun sebebi, sonuç ise halkın yaşadığı zorluklardır,” şeklinde yorumda bulundu.
