
Amsterdam’da inşa edilen WoZoCo adlı sıra dışı konut projesi, mimarlık dünyasının en dikkat çekici örneklerinden biri oldu. Yaşlılar için planlanan 100 dairelik projede binaya yalnızca 87 daire sığınca, mimarlar kalan 13 daireyi binanın cephesinden dışarı taşırdı.
Havada asılı duruyormuş izlenimi veren daireler, hem kamusal alanın korunmasını sağladı hem de binayı dünya çapında tanınan bir mimari yapıya dönüştürdü.
BİNAYA 87 DAİRE SIĞDI, ÇÖZÜMÜ CEPHESİNDE BULDULAR
Hollandalı mimarlık ofisi MVRDV tarafından tasarlanan WoZoCo, 1994-1997 yılları arasında Amsterdam’da inşa edildi. Proje kapsamında yaşlılar için 100 konut planlandı. Ancak yapılan hesaplamalarda, geleneksel bina tasarımıyla yalnızca 87 dairenin sığabileceği görüldü.
Binanın büyütülmesi çevredeki binaların doğal ışığını kesecek, yeni bir blok inşa edilmesi ise kamusal açık alanların azalmasına neden olacaktı. Bunun üzerine mimarlar farklı bir çözüm geliştirdi.

BİNAYA SIĞMAYAN DAİRELERİ CEPHENİN DIŞINA TAŞIDILAR
Kalan 13 daire, binanın kuzey cephesinden dışarı taşan büyük kutular şeklinde tasarlandı. Böylece yeni bir bina yapılmadan toplam konut sayısı 100’e çıkarıldı. Dışarıdan bakıldığında havada asılı duran bu daireler, aslında ana yapıya bağlanan özel taşıyıcı sistemlerle destekleniyor.
HAVADA DURMUYOR, GÜCÜNÜ BİNADAN ALIYOR
Daireler konsol sistemiyle inşa edildi. Görünürde herhangi bir destek bulunmasa da her bir daire, binanın ana taşıyıcı sistemine bağlanan çelik yapılar sayesinde ayakta duruyor.
Mühendisler, yükün güvenli şekilde aktarılması için özel hesaplamalar yaptı. Ayrıca daireler arasındaki duvarlar, hem taşıyıcı sistemi desteklemek hem de ses yalıtımını artırmak amacıyla standart duvarlardan 8 santimetre daha kalın inşa edildi.
GÜNEŞ IŞIĞI BİNANIN ŞEKLİNİ BELİRLEDİ
Asma dairelerin kuzey cephesine yerleştirilmesi tesadüf değildi. Bu sayede hem mevcut dairelerin doğal ışığı kesilmedi hem de yeni daireler çevredeki yeşil alan manzarasına kavuştu.
Projede güneş ışığı, yalnızca konfor değil, binanın nihai formunu belirleyen temel tasarım kriterlerinden biri oldu.
KAMUSAL ALAN KORUNDU, 100 DAİRE TAMAMLANDI
Mimarlar, yeni bir blok yapmak yerine mevcut yapıyı kullanarak hem açık alanların korunmasını sağladı hem de planlanan 100 konut hedefini gerçekleştirdi. Böylece çevredeki ortak kullanım alanları daralmadan proje tamamlandı.
KISITLAMA BİNANIN SİMGESİ OLDU
WoZoCo’nun en dikkat çeken özelliği, aslında bir zorunluluktan doğdu. Işık ve yapılaşma kuralları nedeniyle ortaya çıkan sınırlama, binanın mimari kimliğine dönüştü. Havada asılı gibi görünen 13 daire, yıllardır Amsterdam’ın en sıra dışı yapılarından biri olarak gösteriliyor.
